geselecteerd als gefixeerd bericht
Evelyn Novacek, violiste en moeder
Welkom op de website van Evelyn Novacek, mijn oma. Deze website maak ik, omdat ik haar een lieve, sterke vrouw vond en nog steeds vind xe9n omdat ik het ontzettend jammer vond dat er op internet niets over haar te vinden was. Ze heeft heel veel opgetreden en haar leven gevuld met muziek. Misschien heeft u aanvullende informatie of warme herinneringen aan de avonden van bijv. Tollens en Vondel of de bedrijfsfeesten van Scholtens Aardappelmeelfabrieken, waarvoor ze vaak speelde. Graag ontvang ik reacties. Dat kan op de weblog of via e-mail. Ik ben benieuwd!
Lia Venema
Evelyn Novacek, een bijzondere vrouw
Klik op de foto’s voor een vergroting.
Evelyn Novacek was niet de werkelijke naam. Haar echte naam was Engelien Nowak, en helemaal voluit: Engelina Elisabeth Nowak (17 juli 1894-12 december 1979).
(l.)Haar moeder: Johanna Maria Elisabeth Nowak-Brakenhof (1861-1957)
De vader van Evelyn, Johann Nowak, vluchtte aan het eind van de 19e eeuw vanuit Tsjechixeb naar Nederland. De reis heeft hij lopend gemaakt, als een soort ‘Nikkelen Nelis’ Met zijn accordeon en daarbij wat slagwerk op zijn rug belandde hij uiteindelijk in Amsterdam, waar hij zich in de Jordaan vestigde als reparateur van strijk- en blaasinstrumenten. Nadat hij verliefd werd op een Nederlandse vrouw wilden ze graag trouwen. Dit was echter niet mogelijk in Nederland, zodat ze uiteindelijk in Engeland zijn getrouwd. Engelina werd in Amsterdam geboren en bleek al snel zeer muzikaal te zijn. Haar muzikaliteit kreeg ze niet alleen mee van haar vader, maar ook van haar grootvader en overgrootvader. Bovendien was haar familie niet alleen uit Tsjechixeb afkomstig, maar onder haar voorouders waren ook Hongaren.
Ze heeft les gehad van haar 6 jaar oudere broer Johann, haar enige broer. Verder waren er nog 4 zussen: Sisca, Marie (Maria Agnenita Elisabeth, geboren 6 juli 1890), Annie en Ruzenka. Ruzenka werd slechts 4 jaar oud. Sisca speelde orgel, Marie piano en Annie cello.
Evelyn was getrouwd met Johannes Jacobus Wolbrink.
Ze kregen twee kinderen: Joop (Hendrik Johan Jacob, 1918-2009) en Evelyn (geboren in 1924). Na haar scheiding vertrok ze naar het noorden en trouwde met Emo Wiertsema. Daar begon ze een muziekwinkel aan de Hoofdstraat in Hoogezand. Later verhuisden ze naar de Meint Veningastraat, waar cd-speciaalzaak Evelyn Novacek nog steeds gevestigd is.
In 1972 vertrok ze naar Capelle aan de IJssel en tot haar grote verrassing kreeg ze een afscheidsreceptie in Hotel Faber aangeboden. Haar vertrek was van zeer korte duur. Ze kon Hoogezand niet missen en keerde na 4 maanden al weer naar Hoogezand terug.
Joop en Tinie bij de afscheidsreceptie van Evelyn in Hotel Faber in 1972
Zus Annie Nowak met cello 
Hoe Nowak veranderde in Novacek
Evelyn had al vaak opgetreden onder de naam Evelyn Nowak, toen ze werd gexebngageerd door de directeur van Krasnapolsky in Amsterdam. Vxf3xf3r haar komst had daar een orkest gespeeld onder leiding van een Tsjechische kapelmeester, die ook Nowak heette. De directeur van Krasnapolski vond twee keer dezelfde naam vanwege de publiciteit niet zo geschikt en deed haar het voorstel dat ze voortaan zou optreden onder de naam Evelyn Novacek.
Optredens
Toen haar broer Johann op 18-jarige leeftijd overleed was Evelyn 12 jaar. Doordat ze al zijn partijen kende, die hij als violist van een orkestje op zijn repertoire had, ging ze direct mee op tournee naar Duitsland in de Carnavalstijd. Het was het begin van een lange muzikale carriere. Als 15-jarig meisje ging ze al met de trein naar Hamburg om als eerste violiste in een groot orkest te spelen. Ze maakt als violiste deel uit van diverse orkesten, waaronder vijf jaar van een Zeeuws damesorkest. Op 21-jarige leeftijd begon ze in Dordrecht met haar eigen orkest.
Meer dan 100 bloemstukken
Ze trad, onder de naam Evelyn Novacek en haar orkest, op in Rotterdam, in Cafxe9-Restaurant Pschorr en in Atlanta. In 1936 werd ze ter gelegenheid van een jubileum als orkestleidster in het Cafxe9-restaurant Pschorr te Rotterdam gehuldigd. Zij ontving bij deze huldiging meer dan honderd bloemstukken. Het was voor haar een hoogtepunt in haar muzikale carriere. Verder trad ze op in het Palace Hotel in Scheveningen, het Zuid-Hollandse Koffiehuis in Den Haag en in Musis Sacrum in Arnhem. Ook heeft Evelyn Novacek vaak opgetreden in de restaurants van Heck’s in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht.
Evelyn poseert voor Heck’s en werd door haar zoon Joop Wolbrink op de foto gezet
Op de website van Stichting Kindermonument noemt Dick Scheffer het damesorkest dat vaak bij Heck speelde. (……) 57 jaar geleden ben ik als Isaxe4c Komkommer geboren in het hartje van de oude Amsterdamse Jodenbuurt. Mijn ouders hadden daar op de hoek van de Foeliestraat en de Foeliedwarsstraat een klein kruidenierswinkeltje, in de volksmond ook wel "Sjtinkeltje" genoemd. Mijn vader en moeder werkten dag en nacht om mij ooit een beter bestaan te kunnen bieden. Ondanks de bittere armoede in onze buurt heb ik een veilige, warme kindertijd gehad: Iedere zondagmorgen met mijn vader naar de Jodenhoek, voor mij als jochie van 8 xe1 10 jaar een feest, een fascinerend spektakel: de man met de gedresseerde vogeltjes, het vlooientheater, de standwerkers, de snoepstalletjes, het was kermis, circus, varixe9txe9, revue, alles tegelijk. Misschien is daar mijn liefde voor het theater wel geboren. Op zondagmiddag naar Heck op ‘t Rembrandsplein, waar ik onder het genot van een "chineesje" met hoogrode konen van opwinding met mijn ouders naar een zigeuner- of damesorkest zat te luisteren. En dan op maandagmiddag met mijn moeder naar ‘t Waterlooplein, waar ik, vaste prik, altijd een "spatsie" van Montezinos kreeg.(…..) Reactie van Henk’t Hooft (Kindermonument): Ik heb Dick Scheffer zelf niet gekend, maar hij heeft veel gedaan om ‘zijn’ kindermonument te realiseren. Over Dick Scheffer zelf hebben we wel enige informatie, maar over zijn beschrijving van zijn zondagse uitstapjes naar Heck niet meer dan op onze website staat. U heeft vast gelijk dat hij daar naar uw oma zat te luisteren.
Foto onder: Geregeld begeleidde Evelyn de operetteverenigingen bij een uitvoering
<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/optreden2cm.jpg"
Een van de vele optredens met pianist Herman Drewes
Evelyn Novacek en Bxe9 Lukje traden traden vaak samen op. 
1949 Programma ter gelegenheid van de kermis in Leeuwarden in De Harmonie. De zakelijk leider was Herman Rinket met zijn Varixe9txe9 Rinket-Faveur. Evelyn Novacek was de kapelmeister.
Saxofoon
Evelyn heeft een korte periode saxofoon gespeeld, in tegenstelling tot haar zoon Joop, die het instrument wel altijd speelde. Ze begon met de saxofoon toen de jazz in Nederland in opkomst was. Ze speelde in Zuid in Den Haag en was daarmee de eerste vrouw in Nederland die saxofoon speelde. Al vrij gauw is ze hiervan afgestapt: de jazz lag haar niet.
Haar kinderen: Joop en Evelyn
De kinderen: Joop en Evelyn (Joop Wolbrink en Evelyn Bxf6rger-Wolbrink)
Joop en Evelyn (2005) 
Boven: Evelyn met zoon Joop op de motor (1930) De motor was van Piet van Buitenen, die in de Heerestraat in Rijswijk een rijwielzaak had. De familie Piet van Buitenen en Evelyn en haar eerste echtgenoot waren niet alleen buren, maar ook heel goede kennissen.
Onder: Evelyn met zoon Joop en dochter Evelyn, zittend op de Renault van Evelyn en haar eerste echtgenoot (1931)
Dochter Evelyn Bxf6rger-Wolbrink: ‘Haar viool was haar minnaar’
Foto: Joop, moeder Evelyn, Evelyn en vriendin
Mijn moeder zorgde heel goed voor haar gezin, maar stond veel in de publieke belangstelling, Voor haar werk moest ze veel weg en we zijn daardoor mede opgevoed door meestal Duitse dienstbodes, maar daar leerde je mee omgaan. Haar viool was haar minnaar, haar alles. Haar gezin was echter ook heel belangrijk voor haar. We woonden in Rijswijk aan het Generaal van Geenplein, toen ze ‘s middags moest werken bij De Croon, aan het Spui in Den Haag. Mama ging met de tram naar haar werk en ik stond als klein meisje op de vluchtheuvel van de opstapplaats om haar uit te zwaaien. Ik vond het toen niet leuk dat ze naar haar werk ging. 
In mijn herinnering had ze altijd werk: ze ging van het ene restaurant naar het andere. Als het ene contract afliep, had ze al weer een ander contract. Ze kreeg bij ieder afscheid heel veel bloemen: prachtige bloemen, bloemstukken en kransen, met linten eraan. Die kreeg ze iedere keer weer van de directie en van klanten. Ze was artiest, een geweldige violiste en had herenorkesten. Als meisje vond ik dat prachtig. Ik mocht wel eens meespelen en een beetje achterin op de tamboerijn slaan, zoals in Cafxe9-Restaurant Karsenboom aan het Rembrandtplein in Amsterdam. Ik kon goed maat houden.
Ik was veel samen met Joop Pijl, de zoon van Evelyns zus Marie, Joop Pijl had een broer: Freddy, die net zo oud was als mijn broer Joop. We gingen wel eens samen met de kruiser ‘Fredjo’ van Freddy naar Schoorl. Freddy is al jong overleden aan kinderverlamming. Toen ik ongeveer 10 jaar was, heb ik door familieomstandigheden nog een jaar bij mijn tante Marie gewoond. Ik ging toen naar de Openluchtschool voor gezonde kinderen. Daarna ben ik met mijn vader verhuisd naar Rotterdam. In Rotterdam volgde ik later de Kappersvakschool. Joop ging met mijn moeder mee naar het noorden, naar Hoogezand. Mijn ouders waren gescheiden en Joop was aan mijn moeder toegewezen. Zo ging dat in die tijd, Nu mogen bij een echtscheiding de kinderen ook hun mening zeggen, dat was toen nog niet zo. Mijn moeder zag mij zo vaak mogelijk.
Naar het noorden
Toen kwam de oorlog. Mijn moeder speelde bij Croon aan het Spui in Den Haag. De cellist noemde ik ome Sally (van der Kloot). Hij was altijd heel lief voor mij. Ik weet nog dat hij een gezin had. Een van de kinderen was nog heel klein. Ome Sally is met zijn gezin door de Duitsers op transport gezet. Ze hebben de oorlog niet overleefd. In de winter van 1944/1945 hadden we bijna geen eten meer. Mama schreef: ‘Laat haar hier naartoe komen. Ik heb genoeg eten.’ Toen ben ik met een bus als leidster van een kindertransport naar Hoogezand gegaan. De kinderen gingen naar gastgezinnen. Het was een gevaarlijke tocht. Ieder uur zat er weer een andere man op de motorkap om te controleren of het veilig was. In Staphorst kregen we bij Hotel Waanders erwtensoep. Ik was het niet meer gewend en ben er heel ziek van geweest. In Hotel Faber in Hoogezand werden de kinderen door de gastouders opgehaald. Mama haalde mij op. In Hoogezand hielp ik haar in de muziekhandel (Muziekhandel Evelyn Novacek). Later werkte ik in Groningen als kapster. Voor pianolessen ging ik naar meneer Van Tilburg en ik werd lid van HS, de gymnastiekvereniging in Hoogezand. 
Wim Bxf6rger werd de grote liefde van dochter Evelyn. Ze trouwden in 1953 en kregen vier kinderen: Ton, Jack, Jeanette en Lian-Esther. Oma bleek niet alleen een lieve moeder, maar ook een lieve oma voor de kleinkinderen.
‘Kijk, daar gaat Evelyntje weer!’
In oorlogstijd zaten mijn schoonouders en Wim eens voor hun woning in Foxhol, bij de scheepswerf. Wims moeder zei: ‘Kijk, daar gaat Evelyntje weer!’ Samen met Emo (Emo Wiertsema, met wie Evelyn Novacek na haar scheiding hertrouwd was) ging ze naar Paterswolde voor een optreden. Ze kwamen voorbij op een tandem. Emo voorop, Evelyn met haar viool achterop. Ik herinner me ook nog, dat we een uitvoering hadden van gymnastiekvereniging HS. We stonden klaar in de gang van Hotel Faber. Ik was vlaggendrager. Mama verzorgde de muziek. Toen zij inzette was dat het teken voor ons dat het begon en liepen wij op haar muziek de zaal in. 
Toen ik ouder was, speelde mama, ook bij Hotel Faber, bij een optreden van Max van Praag. Hij zong het liedje ‘Daar zijn de appeltjes van oranje weer’. Ik gooide van achter het toneel sinaasappelen naar hem toe, die hij dan opving. Hij gooide ze dan weer naar iemand toe in de zaal. Exe9n ding is zeker: mama werkte veel, maar we hebben er nooit onder geleden!
R.: Moeder en dochter Evelyn bij de afscheidsreceptie in 1972
Duitse dienstbodes hielpen vaak bij de zorg voor de kinderen Joop en Evelyn. Op deze nieuwjaarswens staat Dora, die jarenlang bij het gezin in dienst was.
Joop Wolbrink, artiestennaam Johnny Novacek
Haar zoon, Joop Wolbrink (1918-2009), was al net zo muzikaal en speelt viool, saxofoon en klarinet. Hij heeft vaak samen met zijn moeder opgetreden maar ook gespeeld in o.a. The Seven Starlets en The Scarlet Pimpernels. Verder speelde hij in The Plus Fours.
Joop kwam in 1941 bij The Plus Fours.In 1957 kwam een herleving van The Plus Fours. Toen speelden in het orkest o.a. Roel Zaadstra, Addi Wolters en Piet Koster. Het orkest speelde Big Band-muziek, waaronder muziek van Glenn Miller en Henri Hall.
The Plus Fours<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/ThePlusFours1941177x112.jpg"
in 1941
The Plus Fours in 1957<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/ThePlusFours1957184x115.jpg"<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/ThePlusFours4251x172.jpg"<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/ThePlusFours19573185x115.jpg"<img src="http://i3.photobucket.com/albums/y69/lvenema/ThePlusFours19572194x119.jpg"
Big Band ’67
Later speelde hij in Big Band ’67. Big Band ’67 ontstond door het initiatief van Jenne Meinema. De band bestond uit 15 personen. De bezetting van het orkest: Leiding: Cor Knoop. Trompet: Steve Vrolek (in het dagelijkse leven bij The Starlets), Dik Mosk (Scarlet Pimpernels), Johan Broekema ( Mixers), Eduard Ninck Blok (orkest Jazzclub ’64). Trombone: Rein Klok (onderwijzer), Bert Tinge (Specials), Jacques Scholte (Noorder Ballroom Orkest). Sax: Joop Wolbrink ( The Starlets), Jenne Meinema (Noorder Ballroom Orkest), Roel Hemmes (orkest Jazzclub ’64), Henk Vrijma (Blue Heaven Combo), Appie Alberts (Shouts). Drums: Jozef de Groot (quartet Jaques Sambrink) Bas: Moos de Groot (Noorder Ballroom Orkest).
Muziekhandel Evelyn Novacek
In 1937 begon ze aan de Hoofdstraat Muziekhandel Evelyn Novacek. Later verhuisde de winkel naar Meint Veningastraat 132 in Hoogezand-Sappemeer. Aan de inrichting en het assortiment is heel wat veranderd!
Klik op de foto’s voor de vergroting.
Muziekhandel Novacek vindt zijn ontstaan in Amsterdam. Daar begon haar vader een muziekhandel in de Govert Flinckstraat en later op de Albert Cuyp. In 1937 begon Evelyn en muziekhandel aan de Hoofdstraat 51 in Hoogezand. Ze verkocht muziekinstrumenten, zoals de trompet, de saxofoon, de mandoline en het mondorgel en onderdelen voor de instrumenten xe9n er was een vakkundige reparatie-inrichting voor muziekinstrumenten. Verder werden er grammofoonnaalden, bladmuziek en 78-toerenplaten verkocht.
In de jaren vijftig maakten de 78-toerenplaten plaats voor lp’s, ep’s en singeltjes. De winkel verhuisde naar de Meint Veningastraat. 
In 1970 werd de winkel overgenomen door zoon Joop Wolbrink en zijn vrouw Tinie, de eerste jaren bijgestaan door kleindochter Lia. Later hielp kleindochter Marjolein na schooltijd vaak in de winkel. Enkele jaren runde ze samen met haar man Jan van Dam een filiaal in Delfzijl. Toen werd gekozen voor xe9xe9n zaak, namen Marjolein en Jan in 1988 de zaak in Hoogezand over. Nu bestaat het assortiment uit cd’s en dvd’s, bladmuziek en snaren.
Haar moeder en haar man Emo Wiertsema, mxe9t sigaar, voor de muziekhandel aan de Hoofdstraat.
